Chỗ đứng nào cho ngành giấy Nghệ An?


Nói về ngành công nghiệp giấy ở Nghệ An, có ý kiến cho rằng: Nghệ An đang tồn tại một nghịch lý: giấy thì thiếu mà nguyên liệu lại để chết già. Hàng trăm ngàn lao động ở các huyện miền núi đang sống dựa vào nghề rừng rất vất vả, thu nhập bình quân đầu người đạt rất thấp.

Nghịch lý…

Theo số liệu điều tra chưa đầy đủ, diện tích rừng có khả năng làm nguyên liệu giấy ở Nghệ An là 83.067,3 ha (gồm rừng hỗn gao, gỗ nứa, rừng tre nứa thuần loài, rừng trồng). Trữ lượng gỗ có khả năng làm nguyên liệu giấy là 351.079 m3( keo, bồ đề, bạch đàn, mỡ), tre nứa là 611.066 ngàn cây, tương đương 960.335 tấn, cho ra 108.660 tấn bột giấy. Ngoài ra, tre nứa gỗ tự nhiên còn có khả năng cung cấp 83.312 tấn bột giấy với trữ lượng gỗ 298.996 m3 và 636.925 tấn tre nứa. Nghệ An còn là tỉnh có diện tích đất trống có khả năng trồng rừng nguyên liệu giấy ở đai dưới 500 m và độ dốc dưới 35o là 131.000 ha…

Hiện Nghệ An đang chủ trương ưu tiên phát triển ngành công nghiệp chế biến nông- lâm- thuỷ sản, trong đó có tập trung phát triển sản xuất giấy và bột giấy. Tuy nhiên, năng lực sản xuất giấy của Nghệ An năm 2007 mới đạt 18.500 tấn/năm, chủ yếu là giấy Kraf. Các doanh nghiệp sản xuất giấy công suất còn nhỏ, chưa thật sự có chỗ đứng trong ngành công nghiệp của tỉnh. Một số ít công ty như Công ty Cổ phần Giấy Sông Lam, với dây chuyền sản xuất giấy Kraf, thiết bị công nghệ của Trung Quốc công suất 7.000 tấn/năm cơ bản đã hoàn thành, đi vào sản xuất và sẽ nâng công suất nhà máy lên 12.000 tấn/năm. Ông Hoàng Phùng – Giám đốc Công ty Cổ phần Giấy Sông Lam – vẫn chưa hết trăn trở: “Nghệ An chủ trương cho xây dựng một số nhà máy gỗ băm dăm xuất khẩu, theo tôi là chưa hợp lý. Vì những doanh nghiệp này xuất gỗ dăm sơ chế ra nước ngoài. Trong khi đó, nếu tỉnh cho xây các nhà máy giấy để sử dụng nguồn nguyên liệu trên thì sẽ tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động, lại vừa thu được ngân sách, thuế cho tỉnh, và điều quan trọng hơn là tạo “chỗ đứng” cho ngành giấy trong tỉnh phát triển”.

Còn lại là một số cơ sở tư nhân sản xuất giấy quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu nên chất lượng sản phẩm chỉ ở mức trung bình và thấp, quản lý mang tính chất “gia đình”, “tiểu chủ”, phương thức mua chịu, bán chịu phổ biến, đó là các Công ty TNHH An Châu, Long Thành, Thiên Phú…chủ yếu là sử dụng nguyên liệu tái chế. Khó khăn chung của các doanh nghiệp này là sản xuất quy mô nhỏ, thiết bị có thể mới nhưng công nghệ lạc hậu, không thể đáp ứng được nhu cầu chất lượng ngày càng cao, đặc biệt là đối với các cơ sở sản xuất giấy bao bì. Theo bà Ngô Thị Huê, Giám đốc Công ty TNHH Giấy An Châu – thì: “Cũng là ngành giấy nhưng sản xuất giấy tái chế phải nộp thuế 10% GTGT là quá cao, doanh nghiệp khó phát triển”.

Sẽ có nhà máy giấy quy mô?

Dự án xây dựng nhà máy sản xuất bột giấy công suất 130.000 tấn/năm tại Nghệ An là một chủ trương đúng của tỉnh, tuy vậy cần tính toán sao cho nhà máy đảm bảo không thiếu nguyên liệu và tránh được ô nhiễm môi trường. Dự án trồng rừng nguyên liệu cho nhà máy được tiến hành ở 127 xã thuộc 8 huyện: Con Cuông, Anh Sơn, Thanh Chương, Đô Lương, Tân Kỳ, Nghĩa Đàn, Yên Thành và Quỳnh Lưu với hi vọng sẽ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế cây trồng, xoá đói giảm nghèo cho người dân, giảm diện tích đất trống đồi núi trọc, bảo vệ môi trường và thỏa mãn nguyên liệu cho nhà máy giấy. Tổng diện tích tự nhiên vùng nguyên liệu sẽ là 646.500 ha, chiếm 39,2% diện tích toàn tỉnh, đất dành phát triển nguồn nguyên liệu cho nhà máy là 67.900 ha.

Gần đây, UBND tỉnh Nghệ An đã cấp chứng chỉ đầu tư Dự án FDI trồng rừng nguyên liệu giấy cho Công ty Innov Green Nghệ An (thuộc Công ty TNHH Tập đoàn GreeElite – Trung Quốc), với mức đầu tư lên tới 60 triệu USD. Thời gian của dự án kéo dài 50 năm. Dự án sẽ trồng rừng với quy mô 190.000 ha rừng nguyên liệu được thực hiện ở 4 huyện: Quỳ Châu, Quế Phong, Tương Dương và Kỳ Sơn. Tuy nhiên, sau hai năm triển khai nhưng chủ đầu tư vẫn chưa thực hiện.

Những khó khăn…

Một số chuyên gia ngành giấy băn khoăn: Nếu trồng rừng nguyên liệu để cung cấp cho nhà máy công suất 130.000 tấn/năm mà bố trí ở 8 huyện trong tỉnh là dàn trải, lại thêm vận chuyển xa, đầu tư theo kiểu quảng canh thì hiệu quả sử dụng đất thấp. Nhà đầu tư cần phải xây dựng vùng nguyên liệu tập trung để đầu tư thâm canh như kinh doanh cây cao su, bông…thì mới đạt hiệu quả, tạo sự hợp lý giữa đầu vào và đầu ra để đảm bảo lợi nhuận thu được cao. Đó là chưa kể các nhà lập dự án phải tính đến đặc điểm đất trồng rừng nguyên liệu giấy ở Nghệ An là quá phân tán, manh mún, độ dốc lớn, tầng đất mỏng, cơ sở hạ tầng giao thông kém và đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, tập quán sản xuất lạc hậu sống chủ yếu dựa vào phá rừng, lại thêm gió Tây, hỏa hoạn cháy rừng hoặc lũ lụt… Hơn nữa, trồng rừng nguyên liệu giấy còn đòi hỏi một đội ngũ cán bộ lâm sinh giỏi và chu kỳ khai thác cây nguyên liệu dài (từ 7-9 năm); phải có năng lực quản lý hoàn chỉnh từ khâu trồng cây nguyên liệu cho đến chế biến, gia công giấy và kinh doanh ở tầm vĩ mô…Nói một cách khác, các dự án sản xuất giấy và trồng rừng ở Nghệ An muốn thành công thì điều tiên quyết đòi hỏi các nhà đầu tư không chỉ có nguồn lực tài chính mạnh mà còn phải có giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp.

Thanh Tú

CÔNG THƯƠNG

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s